Ton Değerleri

Bir rengin en açık ton değerinden en koyu ton değerine götürülürken meydana gelen renk valörüne ton çubuğu denir. Açıktan koyuya derecelendirilen griler skalası, olarak da tanımlanabilir. Ton değerleri, ışığın olduğu yerde görselleşerek derinlik ve üç boyutluluk yanılsaması oluşturur.

Ton çubuğu üzerinde 1.2. ve 3. kutular açık tonları; 4.5. ve 6 kutular orta tonları; 7.8.9. ve 10. kutularda koyu tonları gösterir.

Ton çubuğuna başlamadan önce  bilmemiz gereken püf noktalarıyla başlayalım. Burda gördüğünüz gibi tarama çizgilerinin yönü,  kalem basıncı, kalem derecesi ve çizgi sıklığı gibi detaylar ton çubuğuna geçmeden önce bilmeniz gereken önemli ipuçlarıdır. İlk olarak çizgilerin yönü ile başlayalım.

Ton çubuğundaki tarama çizgilerini burada gördüğün gibi 4 farklı yönde kullanabilirsin. Bunlardan ilki yukarıdan aşağıya sol çapraz olarak çizilebilir. 2. si yukarıdan sağ çapraz olarak tarama çizgileri 3. sü soldan sağa düz çizgiler., 4.sü ise yukarıdan aşağıya çizgilerdir.

Ton çubuğunda ton değerini arttırmaya ihtiyacın olacak bir diğer püf nokta ise çizginin 4 farklı yönde kullanılmasının üstüne, üst üste gelen ton çizgileridir. Çizgilerin yönü ile çizgileri üst üste kullanarak sen de bunu deneyebilirsin.

Sonraki püf nokta ise resim kaleminin derecesidir; 

H kalemler derecesi arttıkça sert çizgiler verir. B kalemler ise derecesi arttıkça yumuşak çizgiler verir. HB, eskiz için en ideal resim kalemidir. HB kalem ile kağıda hafif çizgiler çizerek kalemin ton değerini görebilirsin. Aynı şekilde 2B ve diğer kullandığın resim kalemlerini de kağıda hafif bir biçimde sürterek ton değerlerini incele. 8B  en yumuşak resim kalemidir. Sert kalemler daha ince ve hafif çizgiler çizerken 8B gibi kalemler daha koyu çizgiler oluşturur.

Karakalem Ton Çubuğu

Şimdi ton çubuğunu oluşturmak için kalem ve cetvel yardımıyla eni 3 cm boyu 3 cm olacak şekilde 10 eşit kutu çizerek başlayın. Kutuları çizmeye kağıdın üst tarafından yaklaşık  5 cm  boşluk bırakarak başlayın. Böylelikle kağıdın alanını daha rahat kullanırsın.

Cetvel ile çizdiği ton çubuğunu tamamlayınca tonlama yapmaya başlayabilirsin.

Açık Tonlar

1.Kutu

Açık tonları oluşturmak için ton çubuğunun ilk kutusundan başlayalım. 1., 2. ve 3. kutuda yer alan açık tonlar için, HB resim kalemi kullanacağız.

İlk kutuda HB resim kalemi ile kaleme çok az basınç uygulayarak, kalemi hafifçe sürükleyerek  çizgiler oluşturalım. Küçük bir alanda tonlama yaptığımız için kalemi bilek hareketleriyle kontrol edelim.

Kalem tutma şekli, kalemin ucundan 3-4 santimetre daha geride olsun. Kalemi bu şekilde tutmayı alışkanlık haline getirirsen, çizimlerinde uzun taramaları yapman kolaylaşacaktır.

2.Kutu

2. ton kutusunda  1. kutuda yaptığımız işlemi tekrarlayarak, aynı ton değerini elde etmelisin. Diğer kutudan bir ton daha koyu olması için çizgi aralıklarını sıklaştırarak farklı bir yönde tonlayarak koyulaştığını göreceksin. Açık tonlarda sadece HB kalemi kullanma nedeni kaleme uygulanan basınç hassasiyeti için pratik yapmaktır. İstersen bu çalışmayı tamamladığında farklı bir uygulama yaparak 4B veya 6B gibi dereceli resim kalemlerini kullanarak tonlamayı tekrar deneyebilirsin. 2. ton kutusu koyulaştıysa uygulamayı bırakmalısın. 

3.Kutu

3. kutuyu tonlarken 2. kutuda  yapılan tonlama  işlem sırasını tekrar ediyoruz. Kaleme uygulanan baskı şiddetini değiştirmeden. 2. kutuyla aynı değeri elde ettikten sonra tonu koyultmak için farklı bir yönde ve  çizgi sıklığını artırarak taramaya devam et.  Diğer ton kutularında  yapacağımız tonlama daha koyu olacağı için her kutuda çizgi sıklığını ve kaleme uygulanan basıncı, yön sayısını attırarak devam ederek ilerleyebilirsin. Her kutuda, açıktan koyuya doğru ilerleyen ton farkını, gözünü hafifçe kısarak baktığında görebilmelisin. 3. ton kutusu da koyuşaltıysa uygulamayı burda tamamlayabilirsin.

Orta Tonlar

4.Kutu

4. kutuyla birlikte orta tonları görmeye başlayacaksın. Önceki ton kutularında olduğu gibi  aynı işlemleri tekrarlayarak, bir ton daha koyu olması için kaleme uygulanan basıncı ve çizgi sıklığını arttırmalısın. 4. ton kutusu tamamlandığında gözlerinizi kısarak bak; 1. ile 4. kutu arasındaki  açıktan koyuya doğru ilerleyen ton farkını gör. Ton farkı oluşmamışsa biraz daha koyulaştırmak için farklı bir yönde çizgilerle üzerinden geçin. Bu çalışma sırasında tonlamaya devam ederken çizgilerin aynı değerde olmasına da özen göster ki ton değeri birden koyulaşmasın. 

5.Kutu

5. kutuda HB kalemle başlayarak 4. kutudaki ton değerine gelene kadarki işlem sürecini tekrar edelim.  4. kutudaki ton değerine elde ettikten sonra  koyu değerlere biraz daha yaklaşmak  için 2B resim kalemine geçelim.  2B resim kalemiyle çalışırken bu kalemin verdiği ton değerinin daha yüksek  olduğunu fark edeceksin. Kalem daha koyu olduğu için kaleme uygulanan basıncın ve çizgi sıklığının daha az olmasına dikkat et. Ve ayrıca kalemin ucununun sivri kalması için ara ara kalemtraşla açabilirsin.. Bu çalışma sırasında tonlamaya devam ederken çizgilerin aynı değerde olmasına dikkat et.  Ton farklı oluşmamışsa biraz daha koyulaştırmak için farklı bir yönünde tekrar üzerinden geçebilirsin.

6.Kutu

6. ton kutusunda yine HB kalemle başlayarak 5. kutuya kadar yaptığımız  işlem sürecini tekrarlayalım. 2B dereceli resim  kalem ile devam ederek bir önceki kutuyla aynı değere ulaşmak için ton değerini aynı aşamaya kadar getirelim. Kaleme uyguladığın baskı şiddetini biraz daha artırabilirsin. Böylece kutunun ton değerinin arttığını görebilirsin. Burada ton geçişinin yumuşaklığını hissettirerek bir ton daha  artırman yeterli olacak. Ton farklı oluşmadıysa biraz daha koyulaştırmak için farklı bir yönde çizgilerle tekrar üzerinden geçebilirsin. Şimdi koyu tonlarla devam edelim.

Koyu Tonlar

7.Kutu

Genellikle 7.ve 8. ton karelerinde tonlamalar birbirine yakındır. Bu yüzden ton geçişini sağlamak başta zor olabilir. İlk önce HB resim kalemi ve 2B resim kalemi ile 7. kutudaki tonu, 6. kutudaki ton değerine getirelim. Kalem basıncını biraz arttıralım. Kalem ucunu da ara ara kalemtraşla açarak devam edelim.  6. ton kutusudaki değere yaklaştığında gözünü kısarak ton çubuğuna bak, gördüğün gibi her karede ton gittikçe koyulaşıyor. Ton farklı oluşmamışsa biraz daha koyulaştırabilirsin, yine farklı yönde çizgiler çizerek üzerinden tekrar tekrar geçebilir, ayrıca kaleme uyguladığın basıncı arttırarak daha koyu tonlar elde edebilirsin. Bu da yeterli gelmiyorsa  2B resim kalemi alarak daha koyu bir tonda tarama çizgileriyle tonu arttırabilirsin.

8.Kutu

En koyu tonun son kutuda olması gerekiyor. Bu yüzden dikkatli bir şekilde tonlama işlemine devam edelim. 8. ton kutusunu önce HB ve daha sonra 2B resim  kullanarak, kaleme uygulanan  el basıncını ve çizgi sıklıklığını ayarlayarak devam edelim. 8. ton kutusunu  7. ton kutusundaki değere getirelim. Ardından 2B kalem ile çizgi sıklığını arttırarak devam edelim. Kaleme uygulanan basıncı da arttırarak daha koyu tonlar elde edebilirsiniz. Gözünü kısarak ton çubuğuna bak. Gördüğün gibi her karede ton gittikçe koyulaşıyor. 7. ve 8.kareler arasında ton farkını yakaladıysan 9. kutuyla devam edelim.

9.Kutu

9. ton kutusunda daha önce çizgi sıklığı, çizgi yönü, kalem basıncı gibi detayları art arda düzenli bir biçimde kullanalım. 8. ton kutusundaki değere geldiğimizde 2B kalemle daha fazla basınç uygulayarak devam edelim.  Aynı süreci tekrar tekrar devam ettirerek tonu koyulaştıralım. Gördüğünüz gibi tonlar adım adım koyulaşıyor.

10.Kutu

10. kutu ton değerinin en yüksek olduğu kutu olacak. Bu karede karanlık ve gölgeli alanlar için kullandığımız en koyu değeri elde edeceğiz. 10. kutuyu tonlarken bundan önceki 9 karede yaptığımız gibi önce HB resim kalemiyle sonra 2B resim kalem ile 9. kutudaki ton değerini elde edelim. 2B kalemle,  kaleme uygulanan basıncı maksimum düzeyde kullanarak yüzey üzerinde hiç beyaz boşluk bırakmadan tonlayı yapın.

Daha sonra gözünü kısarak ton çubuğuna bak, her kutu kendinden önceki kutudan bir ton koyulaşarak ritim oluşturmalı.

Sonraki yazıda görüşmek üzere…

Leave a Reply