Grafik tasarım ürünlerinin uygulanmasında kullanılan malzemelerden biri olan kağıt nedir, kağıt çeşitleri ve boyutları nelerdir? Kitap, broşür, ambalaj gibi grafik tasarım ürünlerinde kullanılan kağıtlar, tasarım ürünlerinde hangi kağıdı neye göre seçmeliyiz? Kağıtçıya gittiğimde kağıtları nasıl seçiyorum ve kesim işlemi yapılırken nelere dikkat ediyorum? İlk önce kağıt çeşitlerini tanıyarak başlayalım.

Kağıt ve çeşitleri

Yüzlerce yıldır hayatımızda var olan kağıt, ilerleyen teknoloji sayesinde günümüzde farklı çeşitlerde üretilir. Kağıt ve kağıt ürünleri hayatımızın pek çok alanında kullanılmaktadır. Biz tasarımcıları ilgilendiren kısım ise grafik tasarım ürünlerinde kullanılan kağıttır.

Kağıt yapım süreci ağaçların kesilmesiyle başlar. demek ki biz tasarımcıların doğa ve çevre ile ilgili hassas olmamız gereken bir konudur.

İster matbaacılıkta olsun isterse dijital baskıda olsun; her iş için uygun bir kâğıt türü vardır. Ancak piyasada onlarca farklı kâğıt çeşitleri ve boyutu varken sizin projenize en uygun kâğıdı seçme konusunda bazen kararsız kalabilirsiniz.

Grafik tasarım ürünlerinde ve Matbaacılık alanında kâğıt, birinci hamur, ikinci hamur ve üçüncü hamur olarak imalat şekillerine göre adlandırılırlar. Fakat bunların dışında da bir de farklı ve özel adlarla anılan ve hayatımıza kolaylıklar getiren kâğıt çeşitleri bulunmaktadır. Şimdi Tasarım ürünlerinde kullanılan kâğıt çeşitlerinden bahsedelim;

1.Hamur kağıt : Bileşiminde selülozu çok odunu az olan bir kağıt türüdür. Genellikle antetli kağıt, kitap, broşür gibi çalışmaların baskısında kullanılır. I.Hamur Kağıt Tabaka Ölçüleri: 57 x 82 cm — 64 x 90–68 x 100–70 x 100 cm, A4 ve A3 boyutlarda da satılır.

2.Hamur kağıt : Bileşiminde odun ve selüloz oranı hemen, hemen eşit olan kağıt türüdür. Kitap ve benzeri işlerin baskısında tercih edilir. 2. hamur kağıtların rengi tam beyaz değildir. 1. hamura göre daha düşük kalitede baskı yapılır. Kuşe Kâğıt tabaka Ölçüleri: 57 x 82 cm — 64 x 90–70 x 100 cm

Hamur kağıt: Bileşiminde odun oranı çok fazla selüloz oranı az olan rengi sarıya kaçan kağıt türüdür. Saman kağıdı olarak bilinen bu tür kağıtlara kaliteli baskı yapılmadığından pek tercih edilmez. Boyayı emer.

Kuşe kağıt: Kaliteli baskı alınan kağıtlar grubundadır. Mat, parlak ve premium kuşe kağıt olarak3 farklı çeşidi bulunur. Genellikle broşür basımında kullanılır. Fotoğraf ağırlıklı katalogların baskısında yüzeyi tam beyaz olan premium kuşe kağıtlar tercih edilir.

Mat kuşe kağıt: En sık kullanılan kâğıt türlerinden biridir, oldukça uygun ve ekonomiktir. Dışındaki beyaz kaplama sayesinde mürekkep mat kâğıt üzerinde diğer kâğıtlara nazaran daha hızlı kurur.

Parlak kuşe kağıt; bir yüzeye sahip olan kuşe kâğıt, bu özelliği kaolin adı verilen beyaz bir kilden alır. Bu kil kâğıttaki liflerin arasındaki boşluğu doldurur ve kâğıda pürüzsüz ve parlak bir görünüm kazandırır.

Premium kuşe kağıt; fotoğraf basımı için uygundur ancak standart kuşe kâğıda göre pahalıdır.

Pelür: Çok ince ve hafif bir kağıt türüdür. Genellikle ambalaj sektöründe kırılacak nesneleri korumak için kullanılır. Son derece hafif ve ince, transparan bir kağıttır. Özel tasarımlarda içerikte tercih edilebilir.

Amerikan Bristol: Bir tarafı beyaz renkli olan diğer tarafı ise koyu ve hafif kirli beyaz tonunda mat olan ince karton görünümüne sahip kartondur. Tek taraflı olarak baskı yapılır. Kitap, defter, broşür kapaklarında kullanılır. Bristol Karton Tabaka Kağıt Ölçüleri farklı ebatlarda buluna bilir ancak en sık kullanılanı : 70 x 100 cm ebatlarıdır. Chenming ve Ningbo Fold Amerikan Bristol çeşitleri 190 gr’dan başlayarak 400 gr ‘a kadar

Otokopi kağıtları: Üst nüshasına yazılınca alt nüshalarına aynı yazıyı geçiren, kağıt türüdür. Özel kimyasal solüsyonlarla hazırlanan otokopili kâğıt, geçirgendir. Bu tür kâğıtların hamurunun içerisinde bulunan mürekkep basınçla patlamakta ve ve alttaki kâğıda rengini vermektedir.

Özel kağıtlar

Aydınger: Aydınger, tamamen beyazlatılmış kimyasal selülozdan üretilir.Mimarların kullandığı kaygan yüzeyli, cam görüntüsü olan şeffaf özellikte kağıt türüdür. Davetiye gibi tasarımla veya ürünü özel olarak sarmalayan ambalaj içeriklerinde kullanılan bir kağıttır.

Fantazi Kağıtlar: özel dokulu ve yüzeylere sahip kağıtlardır, japon bristol, çift taraflı renkli kağıtlar, fantazi kağıt kategorisine girer. genelde katalog üzerinden seçilirler. diğer kağıt türlerine göre lükstür. Özel tasarımlarda tercih edilirler.

Kraft Kağıt: Geri dönüştürülmüş kağıtlardan elde edilen, ince ve kalın gramajlı, pürüzlü ve odunumsu renklidir. Genellikle davetiye, kartvizit ve organik ürün ambalajlarında tercih edilir. Vintage bir görünüm kazandırmak istenen grafik tasarım ürünlerinde kullanılabilir.

Krome Karton: Bir yüzeyi düzgünleştirilmiş ve beyazlatılmış, diğer yüzeyi mattır. Bu kağıt türü genellikle ambalaj sektöründe kullanılır.

Baskı ve Kağıt Kalitesi

Baskı sistemlerine göre kağıtların özellikleri değişir. Ancak baskının oluşabilmesi için en önemli kriter kullanılan mürekkebin kağıt yüzeyine tutunabilmesidir. Kaliteli ve hızlı baskı için kağıt de bu özellikleri taşıyan kağıtların tasarımcı tarafından tasarım sırasında seçmesi gerekir. Tasarımcının bilmesi gereken ve baskıya göre kağıtta aranan nitelikler şunlardır.

• Kağıdın yüzeyi/sathı düzgün, dalgalı olmamalıdır.
• Kağıdın kesimi düzgün olmalı. Kağıt su yönüne kesilmeli.
• Kağıt içerik olarak lif ve dolgu maddeleri bakımından baskıya yatkın olmalı.
• Nemi %60–65 normal olmalı.
• İyi bir ortamda saklanmış/depo edilmiş olmalı.
• Yüzeyi temiz, tozsuz olmalı.

Kağıdın kalitesi içindeki katkı maddeleri ile yakından ilgilidir. Kağıt kalitesini içindeki tutkal miktarı ve yüzeyinin mat veya parlak olması ile ilgilidir. Tutkallı kağıtlar daha kaliteli baskı verir.

Kağıt ne kadar beyaz olursa, basılan resimler o kadar çok kendini gösterir, kontrast ve aydınlık olur. Selülozu fazla olan kağıtlar, selülozu az olan kağıtlara oranla çok renkli baskılara daha uygundur.

Ayrıca; Kağıdın sağlamlığı da birden fazla renk kullanılan baskılarda önemlidir. Baskının renk sayısına göre kağıt makineden 4 veya 8 defa geçer, her geçişte kağıt özelliğini korumalıdır.

Emici kağıtlara baskı yapıldığı zaman boya arka tarafa geçebilir. Birden fazla boya verildiği zaman bu sefer de renk tonunda farklılık meydana gelir. Renk solgun gözükür.

Bu bilgilere ek olarak; Ofset Baskı tekniğinde kullanılan kağıtların düz yüzeyli olması baskı kalitesi için şart değildir. Gofreli ve desenli kağıtlara da baskı yapılabilir. Boyayı kağıda veren blanket, kağıdın pürüzlü ve gözenekli kısımlarına kolaylıkla aktarabilir. Böylelikle ince tramlar bu baskı türünde rahatlıkla basılabilir

Kağıt Standartları

A0=841×1189 mm
A1=594x 841 mm
A2=420x 594 mm
A3=297x 420 mm
A4=210x 297 mm
A5=148x 210 mm
B0=1000×1414 mm
B1=707×1000 mm
B2=500×707 mm
B3=350×500 mm
B4=250×350 mm
B5=176×250 mm
C0=917×1297 mm
C1=648×917 mm
C2=458×648 mm
C3=324×458 mm
C4=229×324 mm
C5=162×229 mm

Kağıt Ebatları

I.Hamur Kâğıtlar; Ölçüleri: 57 x 82 cm — 64 x 90 – 68 x 100 – 70 x 100 cm — Bobin Kâğıt gramajları: 60 gr | 70 gr | 80 gr | 90 gr | 110 gr | 120 gr | 140 gr | 150 gr | 170 gr | 190 gr | 250 gr | 300 gr

Kuşe Kâğıtlar; Ölçüleri: 57 x 82 cm — 64 x 90–70 x 100 cm — Bobin Kâğıt gramajları: 90 gr | 100 gr | 115 gr | 130 gr | 135 gr | 150 gr | 170 gr | 200 gr | 220 gr | 250 gr | 300 gr | 350 gr | 400 gr

Kroma Karton; Ölçüleri: 70 x 100 cm — Bobin Kâğıt cinsleri: Normprint, Exprin, Lüx triblex Kâğıt gramajları: 225 gr | 250 gr | 300 gr | 350 gr | 400 gr

Bristol Karton; Ölçüleri: 70 x 100 cm — Bobin Kâğıt cinsleri: Tek yüzü ve çift yüz Kâğıt gramajları: 180 gr | 200 gr | 225 gr | 250 gr | 270 gr | 300 gr | 330 gr | 350 gr | 400 gr |

Otokopi (kendinde kopyalı kâğıt); Ölçüleri: 59 x 84 cm — 64 x 90 cm — 70 x 100 cm — Bobin Kâğıt gramajları: 53 gr | 57 gr | 60 gr

Leave a Reply