Çizgi Değerleri

Çizgi Nedir?

Çizgi; çizilerek veya çeşitli yollarla oluşturulan iz, hat anlamına gelmekte.

Sanat yapıtının üretim sürecinde ilk adım olarak görülen çizgi, eski çağlarda mağara duvarlarına yapılan resimlerde dahi karşımıza çıkmaktadır. Zamanla hareket ya da durağanlık ölçeğinde farklılıklar göstermeye başlayan bu “araç”  temel sanat eğitimi nezdinde bir takım değerlere sahiptir. Görsel anlatımda sıklıkla faydalanılan bu değerler günümüzde incelik-kalınlık, doğruluk-eğrilik ve yataylık-dikeylik gibi çeşitli gruplara ayrılmaktadır.







Farklı Kalem Değerleri ile Düz Çizgi Örnekleri
Farklı Kalem Değerleri ile Eğri Çizgi Örnekleri

Nüans Nedir?

Çizgide nüans, ‘hattın’ yer yer kalınlaşıp yer yer incelmesi ile oluşur. Temas noktalarında kalın nüans, aydınlık alanlarda veya bağımsız kısımlarda ise ince nüans kullanımı oldukça yaygındır. Nüansla ilgili bir başka özellik ise koyu-açık değerlerdir. Nüanslı bir çizgi, çizerin amacı doğrultusunda kendi içinde ton farklılıklarına sahip olabilmektedir.

Farklı Nüans Değerleri ile Eğri Çizgiler

Nüanslı çizgi için kalem türlerinden de faydalanılabilir. Asetatlı ya da kesik uçlu kalemler ile çalışmalar yaparak nüans farklılıklar gözlemlenebilir.

Kalem Kullanımı

Karakalem resim yaparken, kalem tutuşu en önemli konulardan biridir. Elini kağıttan yukarıda tutmak, kalemi de olabildiğince geriden tutarak serbest bırakmak önerilen tekniklerdendir. Öncelikle çizgi çizerek başlamak kalem hakimiyetinigeliştirmek için önemlidir. Uzunlukları ve aralıkları değişken çizgiler atıp elini alıştırmalı, kağıt üzerinde iki nokta belirleyerek düzgün bir çizgi ile bu noktaları birleştirmelisin. Bu pratiği yeterince uyguladıktan sonra çalışmanı kağıda elipsler çizerek devam ettirebilirsin. Çizgi çalışma uygulamasıyla daha rahat çizgi alıştırması yapmış olacaksın.

Çizgi Çalışma Uygulaması

Kurşun kalem ile gerçekleştirilen çizgi çalışmaları, temel sanat eğitimi uygulamalarının olmazsa olmazıdır. Görsellerde Serbest Çizgi, Dikey ve Yatay Serbest Çizgi, Dairesel Ağırlıklı Serbest Çizgi çalışmalarından kesitler yer almakta. Sen de kalem hakimiyetini geliştirmek bu çalışmaları yapabilirsin.

Geometrik Şekillerin Çizimi

Doğadaki her şey geometrik şekillerden oluşur. Sanat tarihinde ilk kez ünlü ressam Paul Cezanne; doğadaki nesneleri koni, küp, silindir, küre gibi geometrik formlara indirgemiştir. Bizler de tıpkı Cezanne gibi nesneleri geometrik formlara indirgeyerek çözümlersek çok daha ayrıntılı görebilir ve çizebiliriz. Resmin temeli olan geometrik çizimlerde bir düzlem belirlemeli, şekilleri düzlem üzerine yerleştirmelisin. Perspektif tekniklerini kullanarak düzgün çizgilerle bir dikdörtgenler prizması oluşturabilirsin. Bu açıdan eğitim içeriğinde kare, küp, silindir, üçgen ve daha pek çok temel geometrik şekli çizmenin püf noktalarını adım adım  sizlerle paylaşacağım.

Kare

Artistik bir kare çizmek için kalemi eskiz tutuşuyla tutup üst ve altta iki çizgiyi oluştur. Sağ ve sola dikey yönde çizgiler çizerek bunları birleştir. Burada cetvel kullanmadığımız için çizgilerin eşit olmasına dikkat et.

Diare

Daire şeklini elde etmek için;  kare çizerek başla.  Ardından kareyi yatay ve dikey yönde ikiye böl. Karenin içine bir daire şekli daha  çiz.

Dikdörtgen

Dikdörtgende kare şekline benzer bir şekilde çiziliyor. İki yatay çizgiyi biraz daha uzun olacak şekilde çiz. Sağ ve soldaki çizgiyi de yapmış olduğumuz gibi  yatay yöndeki çizgiler ile birleştirerek dikey yönde çiz.

Üçgen

Üçgen çizmek için kare çizerek başlayalım. Kareyi  ortadan dikeyde  ikiye böl. Sağ ve sol parçalar içine çapraz çizgilerle bir üçgen çiz. Böylece sağlam bir üçgen elde ettik.

Elips

Elips alttan ve üstten bastırılmış bir daireye benzer. Bu şekli düzgün bir biçimde çizmek için bir dikdörtgene ihtiyacınız var. Eksenlerinin uçlarından geçen doğruların meydana getirdiği bir dikdörtgen çiz. Ardından dikdörtgeni yatay ve dikey yönde ikiye bölerek elips için bir alan oluştur. Elips, yumuşak hatlara sahip bir geometrik şekildir. Bu açıdan köşelerin sivri olmaması için dairesel çizgilerle elipsi çiz.  Sağ ve sol kenarın simetrik olmasına da dikkat et. Böylece kaleme bastırmadan eskiz çizgileriyle elipsi oluştur. Dilersen elipsin sağ ve sol kenarından bas çek çizgileriyle artistik bir çizim yakalayabilirsin.

Koni

Koni, üçgen ve elipsin birleşiminden oluşan geometrik bir şekildir. Koniyi çizerken üst bölümündeki  üçgeni çizmek için önce bir kare çiz. Karenin alt kısmına yatay bir çizgi daha ekleyerek dikdörtgen şekli oluştur. Daha sonra  dikdörtgeni Ortadan dikey yönde bir çizgiyle ikiye böl ve elipsi çizmeye başla. Şeklin köşelerinin sivri olmaması için kenarlarında dairesel çizgiler kullan. Böylece elips şeklini oluştur. Elispin sağ ve sol köşesinden  dikdörtgenin tepesin de birleşecek şekilde bir  üçgen çiz ve koniyi oluştur. Son olarak alttaki elips ile üçgenin dış konurlerini birleştir. Böylece farklı geometrik şekilleri kullanarak artistik bir koni elde ettik. Moda ürünlerini  tasarlarken bu oluşturduğun geometrik şekli  kumaş kesimlerinde, desen veya aksesuar gibi farklı ürünlerin tasarımlarında kullanabilirsin.

Küp

Bu bölümde bir küp şekli çizerek devam edelim. 6 kare yüzeyin birleşiminden oluşan küp şekli gerçekte 3 boyutludur. Küp çizmek için ilk olarak bir kare eskizi çizerek  başla. Ardından  yatay ve dikey yönde kareyi  ikiye bölerek devam et.  Sağ üst  köşesinden tekrar aynı boyutta bir kare daha çiz.  Sağ alt köşeden başlayarak iki kareyi birbirine birleştir.  Dilsersen bas çek çizgileriyle köşeden kenarlar doğru artistik çizgilerle üzerinde geçerek küp  çizimini tamamla.

Piramit

Bu bölümde artistik bir piramit şekli çizelim. Piramit;  tabanı kare ve diğer yüzeyleri üçgen olan 3 boyutlu geometrik bir şekildir. Piramiti oluşturmak için önce küp şekli çizmeye ne dersin?

Ozaman bir önceki eğitimde  yaptığımız gibi aynı  boyutta bir küp çizerek başlayalım. Küp şeklinin  üst yüzeyinde  köşegen çizerek merkezini belirle.

Piramit çizimi için alt köşelerini belirledikten sonra sol alt köşeden merkezi belirlenen açı ile birleştir. Diğer alt köşeleri de üstteki bu tepe noktasıyla dik çizgilerle birleştir. Zemin çizgilerinin  tekrar üzerinden geçerek artistik bir piramit şekli oluşturduk.

Dikey Silindir

Silindir şekli çizerek eğitime devam edelim. Silindir için ilk önce Dikdörtgen çizerek  başla. Ardından silindirin alt ve üst tabanları birbirine eşit paralellikteki elipsleri çiz. Elipsleri artistik çizgilerle köşelerinden bas çek çizgileri ile dikdörtgenle birleştir.  Böylece silindir çizimini tamamla. Şimdi aynı silindiri yatay olarak çizelim.

Yatay Silindir

Yatay bir silindir çizmek için dikey silindirde yaptığımız işlemlerin aynısını tekrarlayalım.  Yatay silindiri masada yatay duran bir şişe olarak hayal et.  İlk olarak yatay bir diktörtgen çiz. Ardından sol ve sağ  tabanları birbirine eşit  paralellikteki  elipsleri kenarlarına çiz. Elipsleri artistik çizgilerle köşelerinden bas çek çizgileri ile dikdörtgenle birlikte belirginleştir.  Böylece yatay  silindir çizimini tamamla.

Altı Köşeli Yıldız

6 köşeli yıldız şekli için kare çizerek başla. Kareyi  ortadan dikey yönde bir çizgiyle ikiye böl .  Sol dikdörtgenden  sağ çapraz yönde bir çizgi  çiz.  Sağdaki dikdörtgen alana çapraz yönde sağ yönden bir çizgi daha ekle. Çapraz çizgileri ortada birleştirip üçgen şeklini oluştur. Dik üçgenin üst payını ve alt kısma taşıyarak aynı boyutta kare oluşturup ters üçgeni çiz. Böylece üçgenlerden elde ettiğimiz. 2 boyutlu yıldız şeklini  çizmiş olduk. Gördüğünüz gibi bir şekli veya formu elde etmek için geometrik şekillerin birleşimlerinden faydalanabiliriz. Böylece daha düzgün ve doğru bir çizim elde ederiz.

Sekiz Köşeli Yıldız

8 köşeli yıldız çizimiyle devam edelim. Bu çizim matamematiksel bir çizim olmamalı peki artistik bir çizim yaparken yıldız  şeklini  nasıl çizerim? sorusuyla başlayalım. Şekli karelerinin birleşiminden oluşturabiliriz.  Nasıl mı? Karakleri çizerek başlayalım. Cetvel kullanmadan birbirine eşit kareler çizmek için adım adım ilerle. Çizimi yaparken beni dikkatle izle. Karenin tam ortasını bulmanız için köşeleri paralel  alarak merkezi bulup dikey yönde ve yatay yönde çizgi çizerek böl.

Yatay ve dikey yöndeki kare dışından genişlik belirledikten sonra tekrar eğimli çizgi ile  birleştir. Ardından aynı paralel açı ile çizimi tekrarla.  Belirlenen üçgen köşelerin genişiliğine göre daire şekillerini çiz. Ardından yatay ve dikey yönde olan çizgilirin oranlarını  daire şekline göre belirle. böylece 8 köşeli bir yıldızı orta merkez boşluğundan  tekrar daire çizerek tamamla.

Hilal

Bir hilal şeklini cetvel kullanmadan gözünüzle nasıl çizebilirsin? Peki farklı geometrik şekillerden faydalansak örneğin  iki daire kullanarak bir hilal çizebilir miyiz? Hazırsan hilal şeklini çizmeye başlayalım. Önce daire eskizi için kare şekli çizip ardından  yatay ve dikey yönde kareyi  ikiye böl. Karenin içine daire şeklini çiz. İç alanı kesmek için tekrardan yanına aynı oranda  bir daire daha ekle. Kalan parçayı kontur ile belirleyip  hilal şeklini ortaya çıkar. Moda ürünleri tasarlarken kumaş kesimlerinde, desen tasarlarken veya bir çanta tasarımında bu hilal şeklini kullanabilirsin.

Yuvarlak Köşeli Kare

Geometrik  şekilleri çizerken köşelerindeki  bu yumuşatmayı nasıl çizeriz? Sorusuyla başlayalım. Hangi geometrik şekilden faydalanabiliriz? cevabını duyar gibiyim; bir daireden faydalanabiliriz. O zaman ilk önce kare  şekli çizerek başla. Ardından köşelerini yumuşatmak  için aynı büyüklükte iç köşelerine  küçük daireler çiz. Bu çizimleri yaparken kaleme fazla basınç uygulamadan eskiz çizgileri kullan.  Belirlenen daireler dışından şeklin köşelerini iptal ederek yuvarlak hatlara sahip bir şekil çizmiş olduk.

Yuvarlak Köşeli  Üçgen

Otoyolda  arabayla giderken  trafik işaretlerinde sıklıkla gördüğünüz  yuvarlak kenarlı üçgeni  nasıl çizeriz? sorusuyla başlayalım. Bir önceki uygulamada yuvarlak köşeleri nasıl oluşturduğunu hatırla. Bu uygulamda da bir üçgen çizip daha sonra köşelerini yuvarlaklaştıralım. İlk önce  Eskiz için dikdörtgen bir alan oluşturun ardından içine üçgen şeklini çiz. Üçgenin iç köşelerine aynı büyüklükteki daireleri eşit olarak çiz, ardından içine küçük bir üçgen daha çiz. İçteki küçük üçgenin köşelerine de küçük yuvarlaklar çiz. Böylece kenarları yumuşatılmış bir üçgen cizdik. Moda ürünleri tasarlarken  oluşturduğu bu üçgen şeklini  desenlerde veya bir çanta olarak ya da  bir küpe olarak  farklı ürünlerin tasarımlarında kullanabilirsin.

Silindirin Katmanları

Daha önce silindir şekli  çizmiştik. Bu uygulamada farklı açılardan elipsler çizerek silindirin katmanlarını oluşturalım. Silindir çizimi için dikey bir dikdörtgen çiz. Ardından  elipsleri çizerek devam et. Elipsler arasındaki boşuğun eşit olması önemli. Ve elipsler birbirine benzer olmalı. Silindirin katmanları oluşturan elipsleri çizdiysen, son olarak  çizgilerin üstünden geçerek  artistik bir silindire dönüşmesini sağla. Böylece tekrar eden elipsler çizerek silindirin iç katmanlarıı gözüküyormuş gibi bir etki oluşturduk.

Çalışmayı tamamladıysan aynı uygulamayı yatay formdaki silindir üzerinde çizelim.

Silindirin Yatay Katmanları

Bir önceki uygulamada yaptığımız gibi bu sefer yatay bir silindir ve katmanlarını çizelim. İlk olarak silindir çizimi için yatay bir diktörtgen çiz. İlk elips için dikey bir alan belirleyin ve dik bir elips çiz . Ara boşluğunu belirledikten sonra tekrar bir önceki genişlikten biraz daha farklı bir dik  elips daha  çiz.  Ardından  tekrar birer arayla açılarına da dikkat ederek elipsler çizmeye  devam et.  Böylece bir silindirin iç katmanları gözüküyormuş gibi  bir etki oluşturduk.

Bir sonraki yazıda görüşmek üzre, hoşçakal.







Bir cevap yazın