10 Okunaklılık İlkesi ve Web Tipografisi

10 Okunaklılık İlkesi ve Web Tipografisi

Bir web tasarımının içermesi gereken en önemli özelliklerden biri metinlerin okunabilir olmasıdır. Çünkü bu özellik okuyucunun içerikteki bilgiyi anlama sürecini doğrudan etkiler. Okunaklılık oranının düşük olması okuyucuları konudan uzaklaştırabilir. Diğer bir taraftan, okunaklılık seviyesinin yüksek olması okuyucuların metni ve içeriğini daha iyi ve kolay anlamasını sağlar.

Bir web tasarımında en önemli özelliklerden biri okunaklılıktır.

Bu yazıda web tipografi terimlerini ve okunaklılık üzerinde nasıl bir öneme sahip olduğundan bahsedeceğiz. Ayrıca yazılarınızın daha okunaklı olması için bazı ipuçları paylaşacağız.

Tipografi Terimleri ve Önemleri

Bir yazının okunaklı olmasını etkileyen birçok farklı faktörden bahsedebiliriz. Biz burada metnin okunabilirliğini etkileyen en yaygın tipografi terimlerini inceleyeceğiz.

Hiyerarşi: Hiyerarşiyi esas öğe olarak düşünebiliriz çünkü her tipografik düzende hiyerarşiye ihtiyaç vardır.Bir metni okurken hiyerarşi okuyucuya başlangıçtan bitişe kadar yol gösterir. Bunu ana metni başlıklara ayırarak yapar. Ana metin ile başlıklar arasında bir kontrast oluşmak için metin kutularının renkleri kullanılabileceği gibi, hiyerarşi bu öğelerin arasındaki boyut farklılığını düzenleyerek aynı etkiyi yaratır. Bu nedenle hiyerarşi tasarımların okunabilr olmasında büyük bir rol oynar.

Kontrast: Kontrast özelliği bir yazının göze hitap etmesini sağlamanın yanında okuyucuların yazıyı daha rahat incelemesine ve okumasına yardım eder. Öte taraftan, kötü bir konrast seçimiyle okuyucularınızın şaşı olmasına neden olabilirsiniz :).

Tipografide Kontrast

Yukarıdaki görsellerde iyi ve kötü kullanılmış kontrast örneklerini inceleyebilirsiniz. İlk görselde görüldüğü üzere siyah ve beyaz iyi bir konrast özelliği gösterirken, ikinci örnekteki sarı ve yeşil renkler yazının okunmasına izin vermemektedir.

Satır Aralığı: Metnin içeriğini oluşturan satırların arasındaki yüksekliktir. Uygun bir satır aralığı yazının çak daha rahat okunmasını sağladığı için özellikle web tasarımlarında oldukça önemli bir terimdir. Aradaki satır boşluklarının yeterli olmaması okuyucu için zorluk yaratacaktır. Aynı şekilde çok boşluk olması okuyucuyu rahatsız edecektir.

Harfler Arasındaki Mesafe: Tıpkı satır aralığı gibi harfler arasındaki mesafe de web tipografisinin okunabilirliğini etkiler.

Satır Uzunluğu: Her bir satırda yer alan kelimelerin sayısı satır uzunluğunu belirler. Uygun bir uzunlukokuyucuların okuma sırasında bir satırın sonundan sonraki satırın başına rahat bir şekilde geçmesini sağlar.

Okunmaya Elverişli Tipografi için Sahip Olmanız Gereken 10 İpucu

Okunaklı bir şekide tasarlanmış web sayfası kullanıcılarınızın sayfanızdan pozitif bir deneyim elde etmesinde yararlı olacaktır. Zaten bir web tasarımının tüm amacı kullanıcı deneyiminin mümkün olduğunca zevkli ve kolay olmasını sağlamktır. Size bu konuda yardımcı olacağını düşündüğümüz 9 ipucunu bu bölümde paylaşacağız.

1. Kullanıcı Dostu Başlıklar

Baskıda olduğu gibi web içeriklerinde de başlıklar tipografinin anahtar öğeleridir. Daha önce bahsettiğimiz üzere, başlıklar yazı hiyerarşisinin bir parçasıdır ve içeriğin rahat okunmasında önemli bir faktördür. Öncelikle bilinmesi gereken şey başlık boyutu en az metin boyutu kadar önemlidir. Uzun bir içeriğe sahip çok büyük bir başlık okuyucuyu rahatsız edecek ve dikkatinin dağılmasına neden olacaktır. Eğer başlık çok küçük olursa bu sefer de okuyucunun ilgisini çekemeyecektir.

Ayrıca başlıkla metin arasında yeterli bir boşluğun olması gerekir.

2. Okunaklı Yazı

Bir metni okunaklı yapan; iyi şekilde oluşturulmuş bir hiyerarşi, başlıklar ve okuyucuya yazı içerisinde yol gösteren odak noktalarıdır. Yanısıra her bir düşünceyi farklı bir paragrafta belirtmek okuyucunun dikkatini daha çok çekip yazıyı okumalarını kolaylaştıracaktır.

Paragraflara ek olarak okuyucunun dikkatini canlı tutacak başka araçlar da vardır. Grafik elemanları ve butonlar yazıda odak noktası yaratmak için kullanılan öğelere örnek olabilir.

3. Boş Alan

Yazı ağırlıklı bir düzende boşluk alanlar içeriğin kolay okunmasına yardım eder. Geniş ölçüdeki bir metine eşlik eden boş alanlar görünümü dengeleyerek okuyucunun gözleriyle yazıyı takip etmesini kolaylaştırır. Ayrıca düzen içindeki grafik gibi öğeleri birbirinden ayırmamızı sağlar.

4. Tutarlılık

Hiyerarşinin içindeki tutarlılık okuyucuların metni rahatça okuyabilmesi için önemlidir. Yani ayni öneme sahip başlıkların renklerinin, boyutlarının ve fontlarının aynı olması (tutarlılık göstermesi) önemlidir. Bu sayede içeriğin organize edilmesi sağlanırken, aynı zamanda yazıdaki içerik için benzer bir odaklanma sağlanmış olunacaktır.

5. Yoğunluk

Yoğunluk bir alanın içerisinde kullandığınız kelime sayısını belirtir. Oluşturduğunuz bir metnin yoğunluğu o metnin okunabilirliğini etkiler. Boşluk alanlar, satır aralığı, harfler arasındaki mesafe ve yazı boyutu metnin yoğunluğunu değiştirebilir. Eğer bu elementleri dengeli bir şekilde kullanırsanız mükemmel bir yoğunluk elde edersiniz.

6. Önemli Yerlerin Vurgulanması

Bu bölüm yapılan alıntıyı, vurgulanan linkleri ve yazının önemli kısımlarını kalın harflerle belirtmeyi kapsıyor diyebiliriz. Yazıdaki bazı yerleri vurgulayarak okuyucu için odak noktaları yaratmış olursunuz. Ayrıca bu şekilde metindeki monotonluğu yok edebilirsiniz. Yanısıra önemli bir bilgiyi sunmak için vurguların yapılması gerekir diyebiliriz.

7. Verilen Bilgilerin Organizasyonu

Metin içerisinde yer alan bilgilerin organizasyonu metnin okunurluğunu etkiler. Bilgilerin rahatça ulaşılabilir şekilde düzenlenmesi okuyucuların yazı boyunca yönlendirilmesini sağlar.

8. Görsel Verilerin Kullanımı

Yazılar; grafik, illustrasyon, ikon ya da bir görüntüyle desteklenmelidir. Görsel

verileri metin içerisine yerleştirirken yazıyla aralarında uygun bir boşluk bırakmaya dikkat etmelisiniz.

Ayrıca yazının içindeki görseller bulundukları alandaki konuyla ilgili uyum içinde olmalıdır.

9. Ayırıcıların Kullanımı

Yazıyı temiz ve düzenli bir şekilde ayırmak için birçok farklı ayırma yöntemi vardır. En basit versiyonu düz bir çizgidir. Genelde başlık ve ana metni ayırmak için kullanılır. Diğer bir ayırma yöntemi olarak kutular örnek verilebilir. Özellikle metin içindeki bağımsız konuları birbirinden ayırmak için güzel bir yöntemdir. Kısaca özetlemek gerekirse, ayırıcıları kullanarak okuyucunun kompleks metinleri daha rahat okumasına yardım edebilirsiniz.

10. Kenar Boşluğu

Kenar boşluğu boş alanın kapsadığı elemanlardan biridir. Kenar boşlukları (tıpkı boş alanların yaptığı gibi) gözümüzü yazıya odaklar. Başka bir özelliği de içeriği tasarımdan ve düzenden ayırmasıdır. Yazı (özellikle uzunsa) diğer öğelerden kenar boşluklarıyla ayrılır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir